Kiwa BDA Testing introduceert nieuwe testopstelling voor onderzoek naar smeulgedrag van isolatiematerialen

Inspelen op groeiende behoefte aan uitgebreide brandveiligheidsanalyses

Met deze uitbreiding speelt Kiwa BDA Testing in op de toenemende vraag naar diepgaande brandveiligheidsbeoordelingen binnen de bouwsector. De methode is ontwikkeld op basis van internationaal erkende richtlijnen, waaronder NT FIRE 002, NT FIRE 035, BS 5803-4 en ÖNORM B 3800. Daarmee vormt de test een waardevolle aanvulling op de bestaande brandproeven die worden gebruikt binnen het Europese classificatiesysteem.

Extra inzicht naast de Euroklasse-classificatie

Binnen Europa worden bouwproducten beoordeeld volgens EN 13501-1, de norm waarop de bekende Euroklassen A1 tot en met F zijn gebaseerd. Deze classificatie geeft informatie over de bijdrage van een product aan brandontwikkeling, rookvorming en het vrijkomen van brandende deeltjes of druppels.

Hoewel deze classificatiemethode veel inzicht biedt in het brandgedrag van materialen, wordt langdurig smeulen daarin niet altijd afzonderlijk beoordeeld. Vooral bij bepaalde isolatiematerialen kan dit een belangrijk aandachtspunt zijn. Smeulprocessen kunnen leiden tot verborgen brandhaarden die zich gedurende langere tijd ontwikkelen zonder direct zichtbaar te zijn. Het vaststellen van dergelijke eigenschappen levert daarom waardevolle informatie op voor fabrikanten, certificerende instellingen en gebouweigenaren.

Realistische simulatie van praktijksituaties

Met de nieuwe test wordt onderzocht of een isolatiemateriaal na blootstelling aan een open vlam zelfstandig blijft smeulen. Daarbij wordt gebruikgemaakt van natuurlijke luchtcirculatie, vergelijkbaar met omstandigheden die in de praktijk voorkomen. Er wordt bewust geen geforceerde luchtstroom toegepast.

Dankzij deze aanpak ontstaat een representatief beeld van het gedrag van het materiaal in werkelijke bouwsituaties. Hierdoor is de methode bijzonder geschikt voor isolatieproducten die worden toegepast in onder andere gevels, daken en andere bouwkundige constructies.

Continuous Smouldering / Smoldering Test Apparatus met steenwol

Verloop van de test

Tijdens de proef wordt een testmonster verticaal opgesteld overeenkomstig de eisen uit de relevante productnormen. Vervolgens wordt het materiaal gedurende een vooraf vastgestelde tijd blootgesteld aan een propaanvlam die direct op het oppervlak wordt gericht.

Om eventuele smeulreacties nauwkeurig te volgen, worden thermokoppels op verschillende locaties in het monster geplaatst. Deze sensoren registreren continu de temperatuurontwikkeling en maken zichtbaar of het smeulproces zich door het materiaal verplaatst.

Naast de temperatuurmetingen worden diverse visuele observaties uitgevoerd, waaronder:

• Voortzetting van het smeulproces na verwijdering van de vlambron;
• Temperatuurstijgingen binnenin het materiaal;
• Uitbreiding van het aangetaste gebied;
• Mogelijke herontsteking en vlamvorming na afloop van de belasting.

Door meetgegevens te combineren met visuele waarnemingen kan betrouwbaar worden vastgesteld of een product gevoelig is voor langdurig smeulen. De testopstelling, die in de norm wordt aangeduid als Continuous Smouldering / Smoldering Test Apparatus, heeft binnen Kiwa BDA Testing bovendien een eigen naam gekregen. Wilco van Dalen, ontwikkelaar van testapparatuur, doopte het systeem Atticus, een acroniem voor Apparatus To Test Insulation Material by Continuously Undergoing Smoldering.

Belang voor de bouwsector

Het beheersen van smeulgedrag speelt een belangrijke rol bij de veilige toepassing van isolatiematerialen. Producten die na ontsteking blijven smeulen kunnen een verborgen risico vormen voor zowel gebouwen als gebruikers. In sommige gevallen kan een smeulproces zich uren of zelfs dagen ontwikkelen voordat er zichtbare brand ontstaat. Met de nieuwe testfaciliteit kan Kiwa BDA Testing dit gedrag onder gecontroleerde omstandigheden onderzoeken. Hierdoor worden fabrikanten ondersteund bij productontwikkeling, krijgen certificerende instellingen aanvullende informatie voor risicobeoordelingen en beschikken opdrachtgevers over meer inzicht in de daadwerkelijke brandveiligheid van bouwproducten.

Presentatie gecombineerde prefabkap biobased-EPS isolatie ontwikkeling Isobouw

Toepassingsgebied van de test

Hoewel de test in theorie toepasbaar is op alle bouwproducten binnen de Euroklasse-systematiek van EN 13501-1, richt deze zich vooral op poreuze, vezelige en koolstofhoudende materialen. De belangrijkste materialen en systemen die voor de test in aanmerking komen zijn:

A. Biobased en organische isolatiematerialen

Deze productgroep vormt de belangrijkste doelgroep van EN 16733, omdat natuurlijke vezels van nature gevoelig kunnen zijn voor smeulprocessen.

Voorbeelden zijn:

• Cellulose-isolatie (ingeblazen papiervlokken);
• Houtvezelisolatie in matten of platen;
• Vlas-, hennep-, katoen- en schapenwolisolatie;
• Stro- en rietproducten die als isolatieplaat of prefab-element worden toegepast.

B. Minerale wol en technische isolatie

Ook bepaalde minerale isolatiematerialen kunnen voor deze beoordeling in aanmerking komen.

• Glaswol en steenwol zijn doorgaans onbrandbaar en vallen vaak in Euroklasse A1 of A2.
• Deze materialen bevatten echter organische bindmiddelen die onder invloed van hoge temperaturen kunnen gaan smeulen.
• Daarom wordt EN 16733 ook toegepast op minerale wol voor industriële toepassingen.

C. Los aangebrachte isolatiematerialen

Materialen die in daken, vloeren of spouwmuren worden ingeblazen of gespoten vallen eveneens onder richtlijnen waarin smeulgedrag moet worden beoordeeld. Dit geldt zowel voor biologische als minerale producten.

D. Samengestelde systemen

De test is ook relevant voor samengestelde bouwproducten en systemen.

Voorbeelden zijn:

• Vacuümisolatiepanelen (VIP’s), waarbij zowel de kern als de omhulling afzonderlijk of als systeem kunnen worden beoordeeld;
• Gelaagde dak- en gevelsystemen waarin brandbare isolatie achter een beschermende laag is verwerkt.

Vacuümisolatiepaneel (VIP) – Vacuüm Isolatie – Recticel Insulation

Investeren in innovatie en kennisontwikkeling

Met de introductie van deze nieuwe testopstelling bevestigt Kiwa BDA Testing haar voortdurende inzet voor innovatie op het gebied van brandveiligheid. Door naast traditionele brandprestaties ook het smeulgedrag van materialen te onderzoeken, ontstaat een completer beeld van het gedrag van bouwproducten onder realistische brandomstandigheden. Hiermee levert Kiwa BDA Testing een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van veiligere, beter onderbouwde en toekomstbestendige bouwoplossingen voor de Europese markt.