Koudwatervrees bij retentiedaken

Artikel delen

Perioden van droogte en piekbuien maken de toepassing van retentiedaken steeds urgenter. De waterdichtheid van de dakconstructie daaronder blijft een belangrijk aandachtspunt.

Laatst vroeg een bouwer van retentiedaken vanuit de ‘groene’ kant mij hoe wij binnen de ‘grijze’ kant omgaan met retentiedaken. Waarop ik antwoordde dat er nog een enorme koudwatervrees is ten aanzien van het waterdichtingswerk bij retentiedaken: daken zonder afschot, een thema dat nog niet is vastgelegd is binnen de Vakrichtlijn. Daaraan is de vraag gekoppeld : welke dakmaterialen zijn als waterdichting geschikt om tijdelijk (of langer) te belasten onder een druk van staand water?

Alweer heel lang geleden is vanuit VEBIDAK  een statement gemaakt om maar vooral vanuit de dakdekkersbedrijven geen garantie op (bitumineuze) funderingsstroken te geven waar een verticale belasting van staand grondwater is. In de huidige tijd wordt bij een retentiedak zonder afschot de dakbedekking vaak permanent, horizontaal belast met water op het dak. Wat is het verschil, hoe staat het nu met die garantie?

Gekleurde daken

Binnen de nieuwbouwsector, en dan met name bij gemeenten zoals Rotterdam en Amsterdam, heeft de dakenbranche al vaker te maken gehad met het feit dat retentiedaken verplicht worden gesteld. De dakdekkersbedrijven rondom Amsterdam merken momenteel al dat het waterbergende dak in opkomst is. Amsterdamse bedrijven zoals Metropolder en ook de systeemproducenten in de groene sector spelen veelal op deze ontwikkelingen in, met systemen om het dak te gaan gebruiken voor wateropslag. Momenteel ook vanwege de, gemakkelijk mee te nemen, gewichtstoename binnen de nieuwbouwmarkt, maar nu steeds meer ook op de renovatiemarkt. Daarnaast hebben vele andere gemeenten in hun waterbeleidsplan staan dat waterberging op eigen terrein verplicht gesteld wordt, waardoor ook zij indirect het retentiedak promoten.

Retentiedak Zorgcentrum Brunssum project Verkoelen Weert, Jonkers hovenier, Optigroen

Wat is er dan mooier om groen met water te combineren op het dak? Waar inmiddels na heftige buien de natte voeten ontstaan op het maaiveld, wordt het water opgevangen in drainagekratten of drainage-elementen en kan een deel gebruikt worden voor de groei van de begroeide daken. Want ook die hebben inmiddels toch ook te leiden van de langere droge periodes in ieder voorjaar. Langzamerhand zie je dat zelfs de sedumdaken met te weinig drainage het erg moeilijk hebben om letterlijk de groei erin te houden. Dan ook nog in combinatie met een PV paneel en het multifunctionele dak in groen, geel en blauw is compleet. Een beetje rood voor de sociale component en de één-meter-vijftig maatschappij vindt de ruimte voor veilige afstand op het dak terug. Tot zover klinkt het te mooi om waar te zijn…

Ook op renovatiegebied wordt hard gewerkt om veel meer daken in met name het grootstedelijk gebied te gaan voorzien van water op het dak. Woningbouwverenigingen zijn met proeven bezig om ook het retentiedak te introduceren bij hun huurders. De droogte en telkens terugkerende felle piekbuien leiden ertoe dat ook veel gemeenten, samen met hun woningbouwverenigingen plannen maken en voorzieningen willen treffen om het teveel aan water te gebruiken voor opslag, waarna dit weer gebruikt kan worden voor de eigen begroeide daken, of binnen het terrein kan worden hergebruikt. Zie ook het ontstaan van prachtige natuurdaken, zoals het gerenoveerde dak van de beroemde Peperklip van architect Weeber met verhuurder Vestia. Water en wateropslag als drinkwater voor vogels geven een toegevoegde biodiversiteit op een dak. Nestgelegenheid en ondiepe vijvers voor de vogels met dood hout voor schimmels en insecten. Zo ontstaat een natuurlijk ecosysteem. Het gaat om planten die aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders,” aldus van der Tol hoveniers die dit grootste Europese natuurdak vanuit Holland Groen ontworpen heeft en zelf heeft uitgevoerd.

“Natuurdak” de peperklip Rotterdam, opdrachtgever Vestia. Uitvoering en foto van der Tol Hoveniers, Holland Groen, ZinCo Benelux

Zweetparels

Maar wat vinden wij ervan? Wij, als grijze markt, staan inmiddels de zogenaamde Rotterdamse ‘peentjes’ te zweten. Verzekerde garanties worden erbij gehaald om maar ieder renovatiedak volledig te kunnen slopen en weer conform de Vakrichtlijn op te bouwen (en bij voorkeur zonder dat wij straks weten wat er nog bovenop wordt gebouwd). Geen voortzetting dus van de roep naar integratie, vanuit een Duurzaam Dak Concept, met verzekerde garanties. Het risico wordt verlegd naar ons, dakdekkers. En, doordat wij niet van de opbouw wisten, kan er in ieder geval aangegeven worden dat het gebeurd is met de afgegeven reguliere 10 jaar waterdichtingsgarantie. Want: wie wordt er gebeld als er calamiteiten zijn aan de dakbedekking?Het dakdekkersbedrijf! Koudwatervrees is een feit en het wordt bij sommigen toch wat te nat onder de voeten….

Aan overkoepelende organisaties, zoals VEBIDAK, Dakmerk en ook BDA, die zich steeds hard blijven maken voor de juiste Vakrichtlijn, het verzoek om bij gewijzigd inzicht snel te komen tot de beste regels en deze ook vast te leggen voor onze bestaande renovatiemarkt, bij gewijzigde functionaliteit van het dak.

Hoe om te gaan met daken die nog niet afgeschreven zijn en in aanmerking komen voor multifunctioneel dakgebruik?

Met uiteraard ook de vraag aan de markt: welke producenten schuiven aan om de risico’s te gaan delen en willen volmondig aangeven dat hun dakmaterialen uitermate geschikt zijn om langdurig belast te kunnen worden binnen het toekomstig multifunctionele dakgebruik? Om samen te komen tot die goedgekeurde renovatieopbouw, in plaats van aldoor te blijven roepen om alles tot op de constructie dan maar te slopen? Waardoor ook de investeringen op klimaatadaptatie door de opdrachtgevers en gebouweigenaar aantrekkelijk kunnen worden, zonder al te veel subsidie uit Europa. Laten wij samen ervoor zorgen dat onze directies van dakdekkersbedrijven geen zweetparels meer krijgen van een opgelegd retentiedak, maar trots zijn en blijven op het belangrijkste waterdichtingswerk met ons eigen specialisme.

Dit artikel is eerder in Roofs en B+U verschenen, auteur Erik Steegman, directeur NDA