VOS- vrij werken steeds belangrijker in de bouw en op daken

27 maart om 14:43 door Dakenraad

Gezondheid en veiligheid spelen een steeds grotere rol in de bouw- en dakdekkersbranche. Het terugdringen van schadelijke stoffen staat centraal in de arbeidshygiënische strategie en wordt nadrukkelijk benoemd in de Arbocatalogus Platte Daken. Eén van de belangrijkste thema’s daarin is het verschil tussen VOS-houdende(vluchtige organische stoffen) en VOS-vrije producten. Vooral bij vloeibare afdichtingssystemen is dat verschil duidelijk merkbaar.

2K-systemen: effectief, maar met duidelijke nadelen

Tweecomponent systemen, zoals PMMA- en PU-producten, harden uit door een chemische reactie. Tijdens dit proces komen vluchtige organische stoffen (VOS) vrij. Deze stoffen zijn verantwoordelijk voor de kenmerkende, vaak sterke geur die verwerkers en omstanders direct herkennen.

Die VOS-uitstoot brengt verschillende risico’s met zich mee:

Geuroverlast tijdens verwerking én lang daarna, bijvoorbeeld in bedrijfsbussen.
Gezondheidsrisico’s voor verwerkers door inademing of huidcontact.
Mogelijke overlast voor omstanders, bijvoorbeeld door aanzuiging in luchtbehandelingsinstallaties.
Strenge Arbo-voorschriften en verplichte persoonlijke beschermingsmiddelen.

De waarschuwingen op de etiketten laten dit duidelijk zien. Fabrikanten schrijven dan ook voor dat deze systemen uitsluitend mogen worden aangebracht door opgeleide professionals. In de praktijk blijken echter ook reguliere dakdekkers dergelijke producten te verwerken — vaak zonder volgelaatsmasker, handschoenen of voldoende ervaring. Dat verklaart waarom veel uitvoerders terughoudend zijn bij het werken met 2K-materialen.

Loodvervanging, loodbescherming opgenomen in Vakrichtlijn (foto Solidproof)

1K-systemen: een gezonder en praktischer alternatief

Eencomponent systemen, meestal op basis van hybride polymeren, werken heel anders. Deze producten harden uit door luchtvochtigheid en bevatten doorgaans veel minder tot geen VOS. Producten met een emissieklasse EC1 Plus hebben zelfs nauwelijks meetbare VOS. Daardoor zijn ze ook binnen veilig toe te passen en veroorzaken ze geen hinderlijke dampen.

Kort gezegd: producten zonder gevarensticker bevatten geen VOS en vormen dus geen inademingsrisico.

Dat levert duidelijke voordelen op:

Geen schadelijke dampen → Arbo vriendelijk
Veilig voor verwerkers én de omgeving
Past bij de bredere beweging richting gezonde werkplekken
Een keuze die niet alleen technisch, maar ook maatschappelijk verantwoord is

Deze ontwikkeling sluit naadloos aan op de arbeidshygiënische strategie: eerst elimineren wat schadelijk is, pas daarna beschermen.

detailoplossing project Solidproof

Let op: er zijn uitzonderingen

Hoewel VOS-vrije 1K-systemen veel voordelen bieden, zijn er een paar aandachtspunten:

Sommige primers bevatten wél VOS.
“Oplosmiddelvrij” betekent niet automatisch “VOS-vrij”.
Niet elk 1K-systeem is vrij van VOS — de gevarenpictogrammen blijven leidend.
Allergische reacties bij huidcontact kunnen ook optreden bij VOS-vrije producten; dat staat los van VOS-inhoud.

Chemische industrie met veel doorvoeren. Vloeibare gewapende kunststof Solidproof

Conclusie

De verschuiving van VOS-houdende 2K-systemen naar VOS-vrije 1K-oplossingen is zowel een technische als maatschappelijke beweging. Het draagt bij aan gezondere werkplekken, minder overlast en een veiligere werkomgeving voor iedereen op en rond het dak. Wie kiest voor VOS-vrije materialen kiest niet alleen voor kwaliteit, maar ook voor verantwoordelijkheid — en dat past precies binnen de huidige ontwikkelingen in de dakenbranche.